Leczenie skóry

Leczenie miejscowe
Leczenie ogólne

Leczenie skóry

Mimo że łuszczyca jest „chorobą na całe życie”, może być skutecznie leczona. Odpowiednio dobrane leki mogą znacząco zredukować objawy, a nawet spowodować ich całkowite ustąpienie.

Podstawą jednak jest stosowanie leczenia zgodnie z zaleceniami. Jeśli leczenie nie jest właściwie stosowane, terapia może nie przynieść oczekiwanych efektów lub nawet nasilić objawy łuszczycy.

Wybór konkretnej metody leczenia powinien być wynikiem rozmowy i uzgodnienia z lekarzem. Terapia, która okazuje się skuteczna dla jednej osoby, może być nieodpowiednia dla innej.

Przeczytaj więcej na temat:

  • Leczenia miejscowego
  • Leczenia ogólnego
  • Innych metod leczenia
Leczenie miejscowe

Leki miejscowe są stosowane wyłącznie na powierzchnię skóry. Mają one zazwyczaj postać kremu, żelu, maści albo płynu i są nakładane bezpośrednio na zmienioną chorobowo skórę.

Leki miejscowe są stosowane na początku terapii i tak długo, dopóki nie zajdzie konieczność zastosowania leczenia ogólnego.

Nie ma leku czy terapii, która byłaby w stanie całkowicie wyleczyć łuszczycę. Ale chorobę można kontrolować, a nawet całkowicie pozbyć się objawów stosując odpowiednio dobrane leczenie. Ważne, aby zalecone leki stosować zgodnie ze wskazówkami otrzymanymi od lekarza i pamiętać, że może minąć nawet kilka tygodni, zanim stan skóry zacznie się poprawiać.

Poniżej przeczytasz więcej na temat różnych leków do stosowania miejscowego.

LEKARSTWA NA RECEPTĘ DO STOSOWANIA MIEJSCOWEGO

  • Połączenie kalcypotriolu i betametazonu
  • Kortykosteroidy
  • Dziegcie
  • Cygnolina
  • Kwas salicylowy

POŁĄCZENIE KALCYPOTRIOLU I BETAMETAZONU

Kalcypotriol/dipropionian betametazonu jest to połączenie pochodnej witaminy D i sterydu.

W skład wchodzą dwie substancje aktywne, które działają na dwa różne sposoby. Kalcypotriol reguluje cykl komórkowy, spowalniając namnażanie się komórek skóry i ich dojrzewanie. Dipropionian betametazonu działa przeciwzapalnie

Kalcypotriol/dipropionian betametazonu jest skutecznym preparatem przeznaczonym do leczenia łuszczycy i zaleca się go w przypadkach łuszczycy podatnej na leczenie miejscowe. Preparat jest dostępny w postaci żelu do stosowania na skórę głowy i skórę ciała oraz maści do stosowania w łuszczycy umiejscowionej na skórze ciała.

Fakty, które należy znać o połączeniu kalcypotriolu i dipropionianu betametazonu:

  • Stosuje się go raz dziennie przez okres od 4 do 8 tygodni (lekarz może zalecić inny okres stosowania)
  • Nie należy stosować więcej niż 100 gramów leku tygodniowo oraz nie zaleca się stosowania preparatu na więcej niż 30% całkowitej powierzchni ciała
  • Nie należy nakładać leku na twarz
  • Lek w podłożu żelowym jest lepiej akceptowalny kosmetycznie ze względu na szybsze wchłanianie do skóry
  • Należy umyć ręce po aplikacji

STERYDY STOSOWANE MIEJSCOWO

Miejscowe sterydy zmniejszają stan zapalny i zaczerwienienie, dlatego są skuteczne w leczeniu tych objawów łuszczycy.

Sterydy są dostępne w postaci maści, kremów, szamponów oraz płynów aplikowanych na skórę głowy. Leczenie miejscowe preparatami sterydowymi powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza dermatologa.

Fakty, które należy znać o sterydach:

  • Sterydy stosowane miejscowo nie pozostawiają trwałych plam na skórze i odzieży
  • Zazwyczaj nie podrażniają skóry
  • Sterydy o słabej sile działania stosowane w leczeniu łuszczycy mogą być aplikowane na szczególnie wrażliwe obszary skóry, takie jak twarz, genitalia i pachy, czyli tam gdzie inne preparaty nie są zalecane
  • Silne sterydy i sterydy o umiarkowanej sile działania można stosować w leczeniu łuszczycy zlokalizowanej na różnych, innych obszarach skóry, pamiętając jednak o zachowaniu ostrożności.
  • Należy pamiętać, że nagłe zaprzestanie stosowania sterydów może spowodować nawrót objawów łuszczycy, dlatego należy stopniowo zmniejszać dawkę tych leków
  • Stosowanie sterydów przez dłuższy okres czasu może zmniejszyć ich skuteczność, poprzez uodpornienie się choroby na ich działanie. Może również dojść do trwałego uszkodzenia skóry na skutek długotrwałego stosowania miejscowej sterydoterapii.
  • Najważniejszą zasadą jest stosowanie sterydu o możliwie jak najsłabszej sile działania, który pozwala kontrolować łuszczycę

DZIEGCIE

Jest to bardzo stara, ale skuteczna metoda leczenia łuszczycy, stosowana od wielu lat. Choć leki z tej grupy są coraz trudniej dostępne.

Dokładny mechanizm działania substancji nie jest znany, wiadomo jednak, że dziegcie uwrażliwiają skórę na światło i powodują spowolnienie procesu namnażania się komórek skóry, stymulowanego przez łuszczycę. Dziegcie mają również działanie przeciwzapalne oraz zmniejszają swędzenie i złuszczanie się skóry.

Fakty, które należy znać na temat dziegci:

  • Leki zawierające dziegcie powinny być stosowane regularnie
  • Powinny być aplikowane od góry do dołu, w kierunku, w którym rosną włosy
  • Aby zapobiegać powstawaniu plam na odzieży, należy pozwolić, aby lek wysechł na powierzchni skóry, zanim nałożymy na siebie ubranie
  • Dziegcie mogą wysuszać skórę. Należy używać środka nawilżającego, aby zniwelować efekt suchości skóry
  • Rezultaty leczenia są często widoczne już po kilku tygodniach, ale optymalny efekt może być osiągnięty dopiero po 2 miesiącach

CYGNOLINA

Cygnolina została po raz pierwszy użyta, jako skuteczny środek służący do leczenia łuszczycy w 1877 roku. Otrzymywano ją z kory drzewa występującego wyłącznie w Ameryce Południowej. Cygnolina jest skutecznym środkiem stosowanym w leczeniu łuszczycy, szczególnie, jeżeli leczenie jest prowadzone w warunkach szpitalnych.

Fakty, które należy znać o cygnolinie:

  • Terapia cygnoliną może być kłopotliwa, dlatego należy skonsultować się z lekarzem, który udzieli dokładnych instrukcji jak właściwie należy aplikować lek
  • Zazwyczaj leczenie zaczyna się od zastosowania minimalnego stężenia cygnoliny. Preparat powinien być aplikowany jedynie na chorobowo zmienioną skórę, ponieważ może powodować podrażnienie skóry zdrowej
  • Cygnolina jest aplikowana na krótki, zazwyczaj 30-minutowy okres czasu, chyba, że lekarz zaleci inaczej
  • Po 30 minutach cygnolina powinna zostać zmyta. Następnie należy wziąć prysznic lub kąpiel w ciepłej wodzie i umyć skórę odpowiednim preparatem
  • Stężenie stosowanej cygnoliny może być zwiększane raz w tygodniu, aż do momentu uzyskania całkowitej redukcji zmian na skórze
  • Leczona skóra przybiera fioletowy lub brązowy kolor, który zacznie zanikać po zakończeniu leczenia
  • Cygnolina może być łączona z innymi terapiami stosowanymi w warunkach szpitalnych
  • Nie powinna być stosowana na obszary delikatnej skóry takie jak, twarz czy fałdy skórne

KWAS SALICYLOWY

Kwas salicylowy jest jednym ze środków stosowanych w leczeniu łuszczycy. W celu wzmocnienia jego działania, jest często łączony z innymi metodami leczenia miejscowego.

Fakty, które należy znać o kwasie salicylowym:

  • Posiada właściwości keratolityczne – jest używany przede wszystkim do usunięcia łuski
  • Kwas salicylowy przejawia stosunkowo słabe działanie terapeutyczne w łuszczycy
  • Jest dostępny w różnych stężeniach
  • Silniejsze stężenia mogą podrażniać, jeżeli preparat pozostaje zbyt długo na skórze
Leczenie Ogólne

Leczenie ogólne polega na stosowaniu leków w sposób inny niż bezpośrednio na skórę (tabletki, zastrzyki, naświetlania, itp.). Terapie ogólne mogą mieć niekorzystny wpływ na cały organizm, dlatego zalecane są zazwyczaj w bardziej zaostrzonych przypadkach łuszczycy.

ISTNIEJE WIELE RÓŻNYCH METOD LECZENIA OGÓLNEGO, TAKICH JAK:

  • Terapie biologiczne
  • Leczenie cyklosporyną
  • Leczenie metotreksatem (MTX)
  • Leczenie retinoidami doustnymi
  • Fototerapia

TERAPIE BIOLOGICZNE

Leki biologiczne to preparaty oparte na białkach wyhodowanych z żywych komórek, w warunkach laboratoryjnych.

Terapie biologiczne od dłuższego czasu są stosowane w leczeniu innych chorób, a w ostatnim latach niektóre z nich zostały zatwierdzone, jako skuteczna alternatywa w terapii łuszczycy i łuszczycy stawowej.

CYKLOSPORYNA

Podawana doustnie cyklosporyna jest lekiem, który hamuje niektóre czynności układu odpornościowego oraz spowalnia proces produkcji komórek skóry.

Cyklosporyna jest powszechnie stosowana w transplantologii, jako środek zapobiegający odrzuceniu nowo wszczepionych organów. Została również zaakceptowana do leczenia łuszczycy, ale powinna być stosowana jedynie w ostrzejszych przypadkach choroby, odpornych na inne metody leczenia. W leczeniu łuszczycy używa się zdecydowanie mniejszych dawek cyklosporyny niż po transplantacji. Ponad 90% pacjentów leczonych cyklosporyną uzyskuje poprawę stanu skóry.

Skutki uboczne mogą być jednak bardzo poważne. Dlatego leczenie cyklosporyną powinno być zalecane w uzasadnionych przypadkach i uważnie monitorowane.

METOTREKSAT (MTX)

Metotreksat (MTX) jest lekarstwem, które spowalnia przyspieszony proces produkcji komórek skóry oraz tłumi działanie układu odpornościowego. 

Ten cytotoksyczny lek był pierwotnie używany w leczeniu nowotworów, a w łuszczycy zaczęto go stosować w latach 70 XX wieku. Jest skuteczny, ale jednocześnie toksyczny dla komórek oraz organów wewnętrznych. MTX może być przyjmowany doustnie lub w formie zastrzyków.

MTX nie powinien być przyjmowane przez osoby, które regularnie spożywają alkohol lub starają się o dziecko (dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn).

Podczas przyjmowania MTX stan nerek, wątroby oraz szpiku kostnego powinien być monitorowany.

RETINOIDY DOUSTNE (ACYTRETYNA)

Otrzymywane z witaminy A retinoidy regulują proces produkcji komórek skóry oraz ich złuszczania. Retinoidy doustne mogą być przydatne w leczeniu ostrzejszych przypadków łuszczycy, odpornych na inne metody leczenia.

Retinoidy doustne nie mogą być stosowane przez kobiety w ciąży oraz kobiety starające się o dziecko. Z powodu potencjalnego ryzyka poważnego uszkodzenia płodu, kobiety przyjmujące acytretynę (Neotigason) muszą unikać zajścia w ciążę do 3 lat po zaprzestaniu przyjmowania leku i nie powinny pić alkoholu podczas terapii oraz przez dwa miesiące po jej zaprzestaniu.

FOTOTERAPIA

Dokładny mechanizm oddziaływania światła na skórę jest wciąż nieznany, ale wiele badań potwierdziło, że terapie oparte na świetle naturalnym oraz różnych formach ultrafioletu (UV) mogą znacząco poprawić stan skóry dotkniętej łuszczycą. UV jest stosowany w leczeniu umiarkowanie ciężkich oraz ciężkich przypadków łuszczycy, odpornych na leczenie miejscowe. W porównaniu do innych terapii, leczenie UV często przedłuża okres remisji choroby.

AKTUALNIE ISTNIEJĄ TRZY RODZAJE LECZENIA ULTRAFIOLETEM (UV):

  1. Naświetlania promieniami UVB

    Aby być poddanym leczeniu musisz wejść do specjalnego urządzenia (różniącego się od łóżek do opalania) mając na sobie okulary oraz strój ochronny. Skóra zostaje poddana działaniu promieni UVB przez określony czas. Naświetlanie promieniowaniem UVB powinno być wykonywane przez doświadczonego dermatologa. Większość pacjentów potrzebuje 18 – 30 sesji naświetlań (co zajmuje ok. 2 – 3 tygodnie) zanim nastąpi znacząca poprawa stanu skóry. Efekty leczenia utrzymują się zwykle dłużej niż w przypadku leczenia miejscowego.
  2. Fotochemioterapia PUVA

    Metoda PUVA stanowi połączenie naświetlania promieniami UVA oraz stosowania preparatu fotouwrażliwiającego (stosowanych oddzielnie). Leczenie przy pomocy PUVA jest skuteczne, ale najnowsze badania wykazały, że metoda ta może doprowadzić do uszkodzenia skóry, a nawet nowotworu.
  3. Metoda narrow-band UVB lub inaczej fototerapia laserowa

    W przypadku tej metody leczenia, promieniowanie UV o wysokiej intensywności jest precyzyjnie kierowane na zmienione chorobowo komórki skóry. Ten typ ekspozycji na promieniowanie UV jest skuteczny i zazwyczaj daje efekty po około 10 – 13 sesjach przeprowadzonych w przeciągu 3 – 4 tygodni.